Der Nationalpark Wollin wurde per Verfügung des Ministerrates am 3. März 1960 ins Leben gerufen. Das Gelände des Parks umfasst einen Teil der Insel Wollin und schützt die besonders wertvollen Bestände der Küstennatur. Seit dem 3. Januar 1996 ist er der erste polnische Nationalpark mit maritimem Charakter. In die bisherigen Grenzen wurden die Meeresgewässer der Pommerschen Bucht und des Stettiner Haffs eingegliedert. Die Gesamtfläche des Parks beträgt 10 937 ha, davon sind 4 668 ha Wasserflächen, 4 649 ha nehmen Wälder ein, und die übrige Fläche sind unbewaldete Landgebiete – physiographische Gebilde, Dünen und Wiesen. Nationalparks als lebendige Naturmuseen sind ein Erbe von grundlegender Bedeutung für wissenschaftliche Forschungen, die gleichzeitig einen außerordentlich großen Gehalt an humanistischen, kulturellen und ästhetischen Werten haben. Die wichtigsten nationalen Werte in der gegenwärtigen Welt sind die Kulturdenkmäler, die Zeugnis ablegen von unserer Vergangenheit, und die in ihrem ursprünglichen Zustand erhaltene Natur, ein unschätzbares Geschenk des Schicksals. Im Nationalpark Wollin hat sich der Reichtum der bedeutendsten Werte einer unberührten Natur erhalten. Zu ihnen ist die Vielfalt der vorkommenden Ökosysteme mit Flächen zu zählen, auf denen sich Land- und Wassergebiete, Wiesen- und Waldflächen gegenseitig durchdringen. Die Flora und Fauna des Nationalparks sind eine unschätzbare genetische Bank, und Waldesdickicht und Schilf an den Seen sind ein Zufluchtsort für seltene Tierarten. Im Bau der Insel Wollin sind zwei grundsätzliche Gebiete zu unterscheiden – ein diluviales glazialen Ursprungs und ein alluviales, das nach dem Zurückweichen des Gletschers entstanden ist.

Został utworzony 09.09.1993 r. i jest największym parkiem narodowym w Polsce. Położony jest w północno - wschodniej części kraju, na terenie województwa podlaskiego. Powierzchnia Parku wynosi 59223 ha. Obszary leśne w Parku zajmują 15547 ha, grunty rolne - 18182 ha, a nieużytki - słynne Bagna Biebrzańskie, w rzeczywistości najbardziej cenne przyrodniczo ekosystemy - 25494 ha. Biebrzański Park Narodowy chroni rozległe i prawie niezmienione dolinowe torfowiska z unikalną różnorodnością gatunków roślin, ptaków i innych zwierząt oraz naturalnych ekosystemów. Dolina Biebrzy jest bardzo ważnym miejscem gniazdowania, żerowania i odpoczynku dla ptactwa wodno-błotnego, toteż w roku 1995 została wpisana na listę siedlisk konwencji RAMSARowskiej tj. obszarów mokradłowych o międzynarodowym znaczeniu, zwłaszcza jako środowiska życia ptactwa wodno-błotnego.

Góry Świętokrzyskie są najstarszymi w Polsce. Wypiętrzone w trzech różnych okresach górotwórczych, rozłożyły się na Wyżynie Małopolskiej, pomiędzy Pilicą a Wisłą. Ich zarysy są łagodne, a wysokości niewielkie. Fascynują natomiast niezwykle oryginalną budową, urozmaiconą roślinnością i światem zwierzęcym. To też już na początku XX wieku narodziła się idea objęcia ochroną terenu Łysogór. W 1908 roku Polskie Towarzystwo Krajoznawcze - Komisja Ochrony Zabytków Przyrody zgłosiła postulat utworzenia tu rezerwatu przyrody. Rozpoczął się prawie pół wieku trwający okres starań społecznych o utworzenie na tym obszarze parku narodowego. W 1920 r. powstał pierwszy w Górach Świętokrzyskich rezerwat ścisły na Chełmowej Górze. Objął kompleks lasu z naturalnym stanowiskiem modrzewia polskiego. W 1924 r. utworzono dwa kolejne rezerwaty: rezerwat na Łysej Górze i Łysicy. W 1932 r. częściową ochroną objęto tereny przylegające do istniejących rezerwatów. Poza tym utworzono rezerwat częściowy na Miejskiej Górze. Łączny obszar rezerwatów wynosił wówczas 1347,4 ha i stanowił trzon przyszłego Parku. Widok na Święty Krzyż od północnej strony Po drugiej wojnie światowej kontynuowano starania o objęcie ochroną tego terenu. Ich uwieńczeniem było utworzenie w 1950 roku Świętokrzyskiego Parku Narodowego. W 1996 roku powiększono obszar Parku o cześć Pasma Klonowskiego i kompleks Zapusty. Obecnie teren Parku zajmuje obszar 7626,45 ha, a jego otulina 20786,07 ha. W skład Parku wchodzą: Pasmo Łysogórskie z najwyższymi wzniesieniami w Górach Świętokrzyskich - Łysicą (612 m n.p.m.) i Łysą Górą (595 m n.p.m.), część Pasma Klonowskiego z górami: Psarską (412 m n.p.m.), Miejską (423 m n.p.m.) i Bukową (467 m n.p.m.), część Pasma Pokrzywiańskiego z Chełmową Górą (347 m n.p.m.), oraz część Doliny Wilkowskiej i Dębniańskiej. Teren Parku podzielony jest pod względem administracyjnym na 8 obwodów ochronnych (leśnictw): Chełmowa Góra, Dąbrowa, Dębno, Jastrzębi Dół, Klonów, Podgórze, Święta Katarzyna, Święty Krzyż. Realizuje się w nich zaplanowane wcześniej zadania polegające na ochronie walorów przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych. W Świętokrzyskim Parku Narodowym wyodrębniono obszary podlegające ochronie krajobrazowej, czynnej oraz ścisłej. Na obszarze ochrony ścisłej zabroniono całkowicie ingerencji człowieka. Pozostawiono go swobodnemu oddziaływaniu sił przyrody. W Parku wydzielono pięć takich obszarów, pierwotnie rezerwatów: Widok na Chełmową Górę z miejscowości Baszowice